പിറ്റേന്ന് രാവിലെ തവാങ്ങ് ഉണർന്നത് ഒരു മണിയുടെ ശബ്ദത്തോടെയായിരുന്നു. ആ ശബ്ദം ആദ്യം വളരെ ദൂരെയായിരുന്നു. പിന്നെ കാറ്റിൽ കയറി അടുത്തുവന്നു. ഒരു ലോഹമണിയുടെ മൃദുവായ മുഴക്കം പോലെ. ജനൽ തുറന്നപ്പോൾ മലകളുടെ ഇടയിൽ ആ ശബ്ദം പിരിഞ്ഞുപോകുന്നതു കേൾക്കാമായിരുന്നു.
തവാങ്ങ്- 04 മുജീബ് റഹ്മാൻ കിനാലൂർ
Read More: തവാങ്ങ് സഞ്ചാരികളുടെ പറുദീസ
താഴെ നഗരം പതുക്കെ ഉണരുകയായിരുന്നു.
ഒരു കടയുടെ ഷട്ടർ ഉയർന്നു.
ഒരു വാഹനത്തിന്റെ എൻജിൻ ചുമച്ചുതുടങ്ങി.
റോഡിലൂടെ ഒരാൾ വേഗത്തിൽ നടന്നു.
ഒരു വീടിന്റെ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് പുക ഉയർന്നു.
തണുത്ത വായുവിൽ ആ പുക കുറച്ചുനേരം നേരെ മുകളിലേക്ക് പോയി; പിന്നെ കാറ്റിൽ ചിതറി.
തവാങ്ങിലെ പ്രഭാതത്തിന് പുകയുടെ മണം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചായയുടെ മണം.
നനഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മണം.
മഞ്ഞിന്റെ മണം ഉണ്ടോ എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല; പക്ഷേ ഇവിടെ വായുവിന് തന്നെ ഒരു രുചിയുണ്ടെന്നു തോന്നി. ആ ദിവസം തവാങ്ങിനെ അടുത്തുനിന്ന് കാണാനായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ തീരുമാനം.
യാത്രയിൽ ചില ദിവസങ്ങൾ ദൂരങ്ങൾ കീഴടക്കാനുള്ളതാണ്.
ചില ദിവസങ്ങൾ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് പതുക്കെ ഇറങ്ങാനുള്ളതും.
തവാങ്ങിനായി രണ്ടാമത്തേതാണ് വേണ്ടിയിരുന്നത്.
കാർ എടുത്ത് നഗരത്തിന്റെ തിരക്കിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ വീടുകൾ കൂടുതലായി.
മരവും കല്ലും ചേർന്ന വീടുകൾ.
ചില വീടുകളുടെ ചുവരുകളിൽ നിറമുള്ള പ്രാർത്ഥനാകൊടികൾ.
മേൽക്കൂരകളിൽ ഉണങ്ങാൻ വെച്ച മരക്കഷണങ്ങൾ.
വീടുകളുടെ മുന്നിൽ ചെറിയ പച്ചക്കറിത്തോട്ടങ്ങൾ.
ഒരു വീട്ടുമുറ്റത്ത് കട്ടിയുള്ള രോമമുള്ള നായ.
മറ്റൊരു മുറ്റത്ത് മരക്കട്ടകൾ അടുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു.
ഈ മലനാട് സൗന്ദര്യത്തിനായി മാത്രം ഒരുക്കിവെച്ചതല്ലെന്ന് അപ്പോഴാണ് വീണ്ടും തോന്നിയത്.
ഇവിടെ ആളുകൾ ജീവിക്കുന്നു.
തണുപ്പിനെ നേരിടുന്നു.
ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നു.
കുട്ടികളെ സ്കൂളിലയക്കുന്നു.
കട തുറക്കുന്നു.
വൈകുന്നേരം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.
മലകൾ അവരുടെ പശ്ചാത്തലം മാത്രമാണ്.
ജീവിതം തന്നെയാണ് അവരുടെ മുൻഭാഗം.
Read More: തവാങ്ങിന്റെ നെറുകയില്
ഒരു ചെറിയ കടയ്ക്കു മുന്നിൽ കാർ നിർത്തി.
ചായ വേണമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ കടയുടമ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അകത്തേക്ക് ക്ഷണിച്ചു.
കടയുടെ ചുവരിൽ പഴയൊരു കലണ്ടർ.
ഒരു മൂലയിൽ പാത്രങ്ങൾ.
മുകളിലെ തട്ടിൽ ബിസ്കറ്റും നൂഡിൽസും.
ചൂളയിൽ വെള്ളം തിളയ്ക്കുന്നു.
“കേരളത്തില് നിന്നനല്ലേ?”
ഞങ്ങൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
“അതെ.”
അയാൾ കുറച്ചുനേരം ചിരിച്ചു.
“ഇവിടെ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ളവർ ഇപ്പോൾ കൂടുതലായി വരുന്നു.”
ചായ ഒഴിക്കുമ്പോൾ അയാൾ ചോദിച്ചു:
“മഞ്ഞ് ഇഷ്ടമാണോ?”
“പിന്നെ ഇല്ലാതെ.”
“രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞാലോ?”
ഞങ്ങൾ ചിരിച്ചു.
“അപ്പോഴും.”
അയാൾ തലകുലുക്കി.
“അത് പറയാൻ പറ്റില്ല.”
അവന്റെ ചിരിയിൽ മലയുടെ പരിചയസമ്പത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചായയുടെ ഗ്ലാസ് കൈയിൽ പിടിച്ചപ്പോൾ കടയിലെ ചൂട് ശരീരത്തിലേക്ക് പതുക്കെ കയറി.
അവനോട് നാട്ടുകാരെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
“ഇവിടെയുള്ളവർ കൂടുതലും മോൺപകളാണോ?”
“അതെ. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ എല്ലായിടത്തുനിന്നും ആളുകൾ വരുന്നു.”
അവൻ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു.
മോൺപ സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിതം, വീടുകൾ, കൃഷി, യാക്കുകൾ, മഠവുമായി അവരുടെ ബന്ധം അങ്ങനെയങ്ങനെ പലതും.
പുസ്തകത്തിൽ വായിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രവും ആ സമൂഹത്തിലെ ഒരാൾ തന്റെ നാട്ടിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതും ഒരിക്കലും ഒരുപോലെയാകില്ല.
ഒന്നിൽ വിവരമുണ്ട്.
മറ്റൊന്നിൽ ജീവിതം.
മോൺപകളുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരു കാര്യം വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സിലായി.
മലകൾ മനുഷ്യരെ മാറ്റുന്നു.
അവരുടെ ഭക്ഷണത്തെ.
വീടുകളുടെ രൂപത്തെ.
വസ്ത്രങ്ങളെ.
യാത്രയുടെ രീതിയെ.
വിശ്വാസങ്ങളെ.
കാലാവസ്ഥയോടുള്ള അവരുടെ ബന്ധത്തെ.
സമതലത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് മഴ ഒരു കാലാവസ്ഥയാണ്.
ഇവിടെ മഞ്ഞ് ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ഘടകമാണ്.
വഴി അടയ്ക്കുന്ന ഒന്നും.
വെള്ളമാകുന്ന ഒന്നും.
ഭക്ഷണം സൂക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ രീതിയെ മാറ്റുന്ന ഒന്നും.
വീട്ടിനകത്തെ ചൂടിന്റെ വില പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നും.
പ്രകൃതി ഇവിടെ പശ്ചാത്തലമല്ല.
ജീവിതത്തിന്റെ സഹയാത്രികയാണ്.
തവാങ്ങിലെ മനുഷ്യരെ കാണുമ്പോൾ അവരുടെ മുഖങ്ങളിൽ ഒരു പ്രത്യേക ശാന്തത ശ്രദ്ധിക്കാം. അത് ഒരു റൊമാന്റിക് സങ്കൽപ്പമായി മാത്രം പറയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
മലകളിൽ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ മനുഷ്യനും ശാന്തനാകണമെന്നില്ല.
അവർക്കും ആശങ്കകളുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട്.
കാലാവസ്ഥയുടെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ട്.
റോഡുകളുടെ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട്.
പുതിയ തലമുറയുടെ സ്വപ്നങ്ങളുണ്ട്.
പഴയ ജീവിതരീതികൾ മാറുന്നതിന്റെ ആശങ്കകളുമുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും പുറത്തുനിന്ന് വരുന്ന ഒരാൾക്ക് ആദ്യം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒരു മന്ദഗതിയുണ്ട്. അത് ഒരുപക്ഷേ ഈ ഭൂമിയുടെ സ്വഭാവം തന്നെയാകാം.
മഠത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഒരു വീട്ടുമുറ്റത്ത് ചില സ്ത്രീകൾ എന്തോ ഉണക്കിവെക്കുകയായിരുന്നു.
ഞങ്ങൾ വാഹനം നിർത്തിയപ്പോൾ അവർ ഞങ്ങളെ നോക്കി.
ഒരു സ്ത്രീ ചിരിച്ചു.
ഞങ്ങൾ കൈവീശി.
അവരും കൈവീശി.
ഭാഷ അറിയാത്തപ്പോഴും മനുഷ്യർ തമ്മിൽ സംസാരിക്കാൻ ചില വഴികൾ ഉണ്ടല്ലോ.
ഒരു പുഞ്ചിരി.
ഒരു കൈവീശൽ.
ഒരു ചായ.
ഒരു ഭക്ഷണം.
ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ കൗതുകമുള്ള നോട്ടം.
യാത്രകൾ ഭാഷയുടെ പരിധികളെക്കുറിച്ച് നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ, മനുഷ്യരുടെ പൊതുഭാഷയെക്കുറിച്ചാണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്.
അതിനിടയിൽ ഒരു കുട്ടി ഞങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
കൈയിൽ ഒരു ചെറിയ കളിപ്പാട്ട കാർ.
ഞങ്ങളെ നോക്കി.
പിന്നെ ഞങ്ങളുടെ ക്യാമറയിലേക്ക്.
“ഒരു പടം എടുക്കാമോ?”
അവൻ ചോദിച്ചു.
ഞങ്ങൾ ചിരിച്ചു.
അവന്റെ ഫോട്ടോ എടുത്തു.
അവൻ ഉടനെ പിന്നോട്ട് ഓടി.
അമ്മ ചിരിച്ചു.
ഒരു നിമിഷം.
അത്ര മാത്രം.
പക്ഷേ യാത്രയുടെ വലിയ ചിത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ആ കുട്ടിയുടെ മുഖം എവിടെയോ പതിഞ്ഞുകിടന്നു.
മഞ്ഞുമലകളുടെ ഓർമ്മയിൽ പലപ്പോഴും മഞ്ഞല്ല ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഒരു മനുഷ്യന്റെ മുഖമാണ്.
മഠത്തിലേക്കുള്ള വഴി കയറുന്തോറും ദൂരെയായി ഒരു വലിയ കെട്ടിടത്തിന്റെ മേൽക്കൂരകൾ തെളിഞ്ഞു.
മഞ്ഞയും ചുവപ്പും.
മലയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അത് ഒരു കോട്ടപോലെ തോന്നി.
തവാങ്ങ് മഠം.
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ മഠം ഇന്ന് തവാങ്ങിന്റെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാണ്.
എന്നാൽ അതിന്റെ വലുപ്പം കാണുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ അതിന്റെ സാന്നിധ്യം അനുഭവിക്കാനായി.
കാറ്റിൽ പ്രാർത്ഥനാകൊടികൾ.
മലമുകളിൽ മണിയുടെ ശബ്ദം.
ചുറ്റും നിശ്ശബ്ദത.
താഴെ നഗരം.
മുകളിലേക്ക് നോക്കിയാൽ മഠം.
ഒരു നഗരം അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് എന്താണ് സൂക്ഷിക്കുന്നത് എന്ന് നോക്കിയാൽ ആ നഗരത്തിന്റെ ആത്മാവിനെക്കുറിച്ച് ചിലത് മനസ്സിലാക്കാം.
തവാങ്ങ് അതിന്റെ ആത്മാവിനെ ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
മഠത്തിന്റെ പടികൾ കയറുമ്പോൾ കാറ്റ് മുഖത്ത് തട്ടി.
കല്ലുപടികളിൽ ചെരുപ്പിന്റെ ശബ്ദം.
ചുറ്റും സഞ്ചാരികൾ.
ചിലർ ചിത്രമെടുക്കുന്നു.
ചിലർ നിശ്ശബ്ദമായി നടക്കുന്നു.
ചില സന്യാസിമാർ വേഗത്തിൽ കടന്നുപോകുന്നു.
ഒരു വാതിൽ തുറന്നു.
അകത്ത് നിന്ന് വെണ്ണവിളക്കിന്റെ മണം പുറത്തുവന്നു.
പുറത്തെ മഞ്ഞുകാറ്റിൽ നിന്ന് അകത്തേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ മണം തന്നെ അന്തരീക്ഷം മാറ്റി.
ചെറിയ ജ്വാലകൾ.
പഴയ ചുവരുകൾ.
നിറമുള്ള ചിത്രങ്ങൾ.
പ്രാർത്ഥനയുടെ മന്ദശബ്ദം.
അവിടെ സമയം മറ്റൊരു രീതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.
അകത്തെ ഇരുട്ടിലേക്ക് കണ്ണുകൾ പൊരുത്തപ്പെടാൻ കുറച്ചുസമയം എടുത്തു.
പതുക്കെ രൂപങ്ങൾ തെളിഞ്ഞു.
ബുദ്ധന്റെ പ്രതിമ.
നിറങ്ങൾ.
ചിത്രങ്ങൾ.
പഴയ മരപ്പണികൾ.
വെളിച്ചം കുറവായിരുന്നെങ്കിലും എല്ലാം വ്യക്തമായി.
പുറത്ത് ഹിമാലയം.
അകത്ത് മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ ലോകം.
രണ്ടും തമ്മിലുള്ള ഈ കൂട്ടുകെട്ടാണ് തവാങ്ങിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകതകളിലൊന്ന്.
ഒരു സന്യാസി ഞങ്ങളുടെ അരികിലൂടെ കടന്നുപോയി.
അവൻ ഒരു നിമിഷം നിന്നു.
ഞങ്ങൾ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
അവനും തലകുനിച്ചു.
സംഭാഷണം തുടങ്ങാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടില്ല.
ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ മിണ്ടാതിരിക്കുക തന്നെ ആദരവാണ്.
അവിടെ നിൽക്കുമ്പോൾ പുറത്ത് നിന്നുള്ള കാറ്റിന്റെ ശബ്ദം പോലും അകത്തേക്ക് എത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ആ ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരു വിചിത്രമായ തോന്നൽ.
മഠം മലയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ഒന്നല്ല.
മലയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ വളർന്ന ഒരു പ്രാർത്ഥനപോലെ.
തവാങ്ങ് മഠത്തിന്റെ ചരിത്രം അതിന്റെ ചുവരുകളിൽ മാത്രം ഇല്ല.
ആറാമത്തെ ദലൈലാമയായ സാങ്യാങ് ഗ്യാത്സോയുടെ ജന്മസ്ഥലമായി തവാങ്ങിനെ കണക്കാക്കുന്നതും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ആത്മീയ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളും ജീവിതവും ടിബറ്റൻ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ വേറിട്ടൊരു സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
പക്ഷേ പുസ്തകങ്ങളിൽ വായിച്ചിരുന്ന ആ പേര് ഇവിടെ കേൾക്കുമ്പോൾ അതിന് മറ്റൊരു ഭാരം തോന്നി.
ഒരു മനുഷ്യൻ ജനിച്ച സ്ഥലം.
ഒരു കവിയുടെ ബാല്യം കടന്നുപോയ ഭൂമി.
ഒരു ആത്മീയ പാരമ്പര്യം ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന മലനാട്.
ചരിത്രം ഇവിടെ പഴയതല്ല.
ഇപ്പോഴും ശ്വാസമെടുക്കുന്നതാണ്.
മഠത്തിന്റെ മുറ്റത്ത് നിന്ന് താഴേക്ക് നോക്കി.
തവാങ്ങ് നഗരം താഴെ പരന്നുകിടക്കുന്നു.
മലകൾക്കിടയിൽ വീടുകൾ.
ചെറിയ റോഡുകൾ.
പുകയുയരുന്ന വീടുകൾ.
ദൂരെയായി മഞ്ഞ്.
ആകാശത്തിന് കീഴിൽ ഒരു ചെറുനഗരം.
അവിടെ നിന്നുനോക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ തിരക്കുകളും ചെറുതായി തോന്നി.
പക്ഷേ താഴേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ ആ തിരക്കുകളിലേക്കുതന്നെ നമ്മൾ മടങ്ങേണ്ടിവരും.
മലകൾ നമ്മളെ കുറച്ചുനേരം ഉയർത്തിനിർത്തും.
പിന്നെ വീണ്ടും മനുഷ്യരുടെ ലോകത്തേക്ക് ഇറക്കിവിടും.
മഠത്തിന്റെ മുറ്റത്ത് ഒരു ചെറിയ മണി കാറ്റിൽ ചലിച്ചു.
ടിംഗ്.
വീണ്ടും.
ടിംഗ്.
അത്രയും ചെറുതായ ശബ്ദം.
പക്ഷേ വിശാലമായ മലനിശ്ശബ്ദതയിൽ അത് ദൂരെയോളം പോയി.
ആ ശബ്ദം കേട്ടുകൊണ്ട് ഞാൻ വിചാരിച്ചു:
നമ്മൾ ഇത്രയും ദൂരം സഞ്ചരിച്ചത് എന്തിനാണ്?
മഞ്ഞ് കാണാൻ?
അതിർത്തി കാണാൻ?
മഠം കാണാൻ?
അല്ലെങ്കിൽ നമ്മുടെ പരിചിതമായ ലോകത്തിൽ നിന്ന് കുറച്ചുദൂരം മാറിനിൽക്കാൻ?
ഉത്തരം അപ്പോൾ കിട്ടിയില്ല.
യാത്രകൾക്ക് ഉത്തരങ്ങൾ പലപ്പോഴും യാത്ര കഴിഞ്ഞാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
മഠത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുമ്പോൾ സന്ധ്യയുടെ വെളിച്ചം മലകളിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു.
കാറ്റ് കൂടുതൽ തണുത്തു.
റോഡരികിൽ പ്രാർത്ഥനാകൊടികൾ വീണ്ടും പാറി.
അവയുടെ നിറങ്ങൾ ഇരുട്ടിലേക്ക് പതുക്കെ മങ്ങുകയായിരുന്നു.
കാർ നഗരത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിത്തുടങ്ങി.
പക്ഷേ എന്റെ മനസ്സ് ഇപ്പോഴും ആ മുറ്റത്ത് തന്നെ.
ഒരു മണിയുടെ ശബ്ദത്തിൽ.
വെണ്ണവിളക്കിന്റെ മണത്തിൽ.
മലയുടെ മുകളിലെ ആ നിശ്ശബ്ദതയിൽ.
അപ്പോൾ തവാങ്ങിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ചെറിയ തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായി:
ഇത് മഞ്ഞിന്റെ നാട് മാത്രമല്ല.
മഞ്ഞിനടിയിൽ ഒരു ഓർമ്മയുണ്ട്.
ഓർമ്മയ്ക്കടിയിൽ ഒരു വിശ്വാസമുണ്ട്.
വിശ്വാസത്തിനടിയിൽ മനുഷ്യരുണ്ട്.
ആ മനുഷ്യരിലേക്കാണ് യാത്ര.
