ബംഗാളിൽ ബി.ജെ.പി ഭരണം നിലവിൽ വന്നതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ദുർഗ്ഗാ പൂജ എത്തിയത്. ഭരണകക്ഷി ബാഗേശ്വർ ധാമിലെ ശാസ്ത്രിയെ സംസ്ഥാനത്തേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ഹൗറയിലെ ലിലുവയിൽ നടന്ന 'ഹനുമാൻ കഥ'യിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് അദ്ദേഹം എത്തിയത്. പൂജാ വേളയിൽ ദുർഗ്ഗാ വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് സമീപം സസ്യേതര ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരരുതെന്ന് അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ ഉപദേശിച്ചു. ആർ.എസ്.എസ് അനുകൂല സംഘടനയായ വിശ്വഹിന്ദു പരിഷത്തും സമാനമായ നിർദ്ദേശം നേരത്തെ മുന്നോട്ടുവെച്ചിരുന്നു.
ദേശീയം റാം പുനിയാനി
സാമൂഹിക ബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾ പലവിധ തന്ത്രങ്ങൾ പയറ്റുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. ജനങ്ങളെ ഭിന്നിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ആയുധങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇന്ന് ഭക്ഷണശീലങ്ങളും മാറിയിരിക്കുന്നു. സസ്യേതര ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരായതിനാൽ മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് അക്രമവാസന കൂടുതലാണെന്ന തരത്തിലുള്ള പൊതുധാരണകൾ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതിലേക്ക് 'ഗോമാതാവ്', 'ബീഫ്' തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കൂടി സന്നിവേശിപ്പിച്ചതോടെ, പ്രധാനമായും മുസ്ലീങ്ങളും ദളിതരും ഇരകളാക്കപ്പെടുന്ന ആൾക്കൂട്ടക്കൊലപാതകങ്ങൾക്ക് രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ആളുകളുടെ ഭക്ഷണരീതി നോക്കി പാർപ്പിട സമുച്ചയങ്ങളിൽനിന്ന് അവരെ അകറ്റിനിർത്തുന്ന രീതിയും നിലവിലുണ്ട്; ഫ്ലാറ്റുകൾ വിൽക്കുന്നതിന് മുൻപ് താമസക്കാരുടെ ഭക്ഷണശീലം പരിശോധിക്കുന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ സമീപകാലത്തുണ്ടായ സംഭവവികാസങ്ങളോടെ ഈ പ്രശ്നം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ തലത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. പൂജാ പന്തലുകൾക്ക് സമീപം മാംസാഹാരം വിലക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം എത്രമാത്രം വേഗത്തിലും പരിമിതികളോടെയുമാണ് നൽകേണ്ടതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജൈനമതക്കാരുടെ 'പര്യൂഷൻ' ഉത്സവകാലത്ത് സസ്യേതര ഭക്ഷണ വില്പന നിരോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും സമൂഹത്തിലെ ഒരു വിഭാഗം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രി മോദി 'തന്റെ അനുജൻ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ധിരേന്ദ്ര കൃഷ്ണ ശാസ്ത്രി (പർച്ചിവാലെ ബാബ) ഈ വിഷയത്തിൽ നടത്തിയ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തോട് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ഉണ്ടായത്.
പശ്ചിമ ബംഗാൾ ഇപ്പോൾ അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷമായ ദുർഗ്ഗാ പൂജയുടെ തിരക്കിലാണ്. അടുത്തയിടെയാണ് ബി.ജെ.പി പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ അധികാരത്തിലേറിയത്. ബംഗാളിൽ ബി.ജെ.പിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം ശ്രീരാമന്റെ പേരിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളും ശക്തിപ്പെട്ടിരുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യയിൽ വൻ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടമുണ്ടാക്കുകയും അതുവഴി ഇന്ത്യൻ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിത്രത്തെത്തന്നെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്ത തന്ത്രമായിരുന്നു രാമന്റെ പേരിലുള്ള ആഘോഷങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുക എന്നത്. ബംഗാളിൽ ബി.ജെ.പി ഭരണം നിലവിൽ വന്നതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ദുർഗ്ഗാ പൂജ എത്തിയത്. ഭരണകക്ഷി ബാഗേശ്വർ ധാമിലെ ശാസ്ത്രിയെ സംസ്ഥാനത്തേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ഹൗറയിലെ ലിലുവയിൽ നടന്ന 'ഹനുമാൻ കഥ'യിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് അദ്ദേഹം എത്തിയത്. പൂജാ വേളയിൽ ദുർഗ്ഗാ വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് സമീപം സസ്യേതര ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരരുതെന്ന് അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ ഉപദേശിച്ചു. ആർ.എസ്.എസ് അനുകൂല സംഘടനയായ വിശ്വഹിന്ദു പരിഷത്തും (വി.എച്ച്.പി) സമാനമായ നിർദ്ദേശം നേരത്തെ മുന്നോട്ടുവെച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിർദ്ദേശം സ്വയം "ഹിന്ദു ദേശീയവാദികൾ" എന്ന് വിളിക്കുന്നവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബംഗാളി ഹിന്ദുക്കൾക്കിടയിൽ വലിയൊരു കൊടുങ്കാറ്റാണ് അഴിച്ചുവിട്ടത്.
ദുർഗ്ഗാ പൂജ എങ്ങനെ ആഘോഷിക്കണമെന്നും എന്തൊക്കെ കഴിക്കണമെന്നും തങ്ങളെ ആരും പഠിപ്പിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന പ്രസ്താവനകളും പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി പ്രമുഖരായ പല ബംഗാളികളും രംഗത്തെത്തി. ദുർഗ്ഗാ പൂജയുടെ വേളയിൽ മത്സ്യവും ആട്ടിറച്ചിയും അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണ് എന്നതായിരുന്നു ഈ രോഷത്തിന് പ്രധാന കാരണം. ബംഗാളി സംസ്കാരത്തിന്റെ ജീവനാഡിയാണ് മത്സ്യവിഭവങ്ങളെന്നും, ഹിന്ദുമതമെന്ന വിശാലമായ കുടക്കീഴിൽ സസ്യേതര ഭക്ഷണം ആചാരങ്ങളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ നിരവധി ധാരകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നും പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മുൻ ത്രിപുര ഗവർണർ തഥാഗത റോയ് മുതൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരും കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റർമാരും വരെയുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഇതിനെതിരെ പ്രതികരിച്ചു; ഇവരിൽ പലരും "ബംഗാളി ഹിന്ദു ദേശീയവാദികൾ" എന്ന് സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നവരായിരുന്നു.
"ദുർഗ്ഗാ പൂജ എങ്ങനെ ആഘോഷിക്കണമെന്ന് ബംഗാളിയോട് പറഞ്ഞുതരേണ്ടതില്ല," കൊൽക്കത്ത ആസ്ഥാനമായുള്ള കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റർ ശ്രേയസി ബിശ്വാസ് ബാനർജി ഫേസ്ബുക്കിൽ കുറിച്ചു. പങ്കുവെച്ച വീഡിയോയിൽ, ബംഗാളിന്റെ തനതായ മത-പാചക പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു ഉത്സവത്തിന് നേരെ ഒരു "പുറത്തുനിന്നുള്ളയാൾ" ഇത്തരം നിബന്ധനകൾ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയാണെന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കി. ശാസ്ത്രിയുടെ പോസ്റ്ററുകൾ നശിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യവുമുണ്ടായി. ശാസ്ത്രിയെ സ്നേഹോഷ്മളമായി വരവേറ്റ സുവേന്ദു അധികാരി പോലും ദുർഗ്ഗാ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുകയും മത്സ്യപ്രസാദം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. ബംഗാളി സംസ്കാരത്തിൽ മത്സ്യത്തിനുള്ള സവിശേഷ പ്രാധാന്യത്തെ പലരും എടുത്തുപറഞ്ഞു. ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, ഭാഷ, മതം തുടങ്ങി എല്ലാ മേഖലകളിലും അനന്യമായ വൈവിധ്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. ഹൈന്ദവർക്കിടയിൽത്തന്നെ വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും ഭക്ഷണരീതികളുമുണ്ട്. കശ്മീരി പണ്ഡിറ്റുകൾക്ക് അവരുടെ സംസ്കാരത്തിൽനിന്ന് വേർപെടുത്താനാവാത്ത ഒന്നാണ് ആട്ടിറച്ചി വിഭവങ്ങൾ. ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെയും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പല ഘടകങ്ങളാണ് ജനങ്ങളുടെ ഭക്ഷണരീതിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്; തീരദേശവാസികൾക്ക് സമുദ്രവിഭവങ്ങൾ ഭക്ഷണത്തിൽ ഒഴിിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഘടകമാകുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്.
More Read : പഴകി ഇല്ലാതാകുന്ന നീതി
അടുത്തയിടെ നടന്ന ബ്രിക്സ് (BRICS) ഉച്ചകോടിയുടെ ഔദ്യോഗിക അത്താഴവിരുന്നിൽ സസ്യഭക്ഷണം മാത്രമാണ് വിളമ്പിയത്. വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങൾ എന്തായാലും, ഷി ജിൻപിങ് ഈ വിരുന്ന് ഒഴിവാക്കുകയാണുണ്ടായത്. അന്താരാഷ്ട്ര അതിഥികൾക്ക് സസ്യഭക്ഷണം മാത്രം നൽകിയ നടപടിയെ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ശക്തമായി വിമർശിച്ചപ്പോൾ, അതിഥികൾ ഈ മെനുവിനെ അഭിനന്ദിക്കുകയാണുണ്ടായത് എന്ന് പറഞ്ഞ് കിരൺ റിജിജു അതിനെ ന്യായീകരിച്ചു. ഇന്ത്യ എന്നാൽ കേവലം സസ്യാഹാരം മാത്രമുള്ള നാടാണെന്ന ഭരണകൂടത്തിന്റെ സങ്കുചിത മനോഭാവമാണ് ഇതിലൂടെ പ്രകടമായത്. യു.പിയിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലെയും പ്രധാന വിഭവങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തി മുഖ്യമന്ത്രി യോഗി ആദിത്യനാഥ് പുറത്തിറക്കിയ മാപ്പിൽ ലഖ്നൗവിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ 'തുണ്ടെ കബാബ്' ഒഴിവാക്കപ്പെടുകയും സസ്യവിഭവങ്ങൾ മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു; യു.പിയിലുള്ളവർ സസ്യാഹാരം മാത്രമാണ് കഴിക്കുന്നത് എന്ന മട്ടിലായിരുന്നു ആ സമീപനം.
മറ്റൊരു സംഭവത്തിൽ, ഗംഗാ നദിയിലൂടെ ബോട്ട് യാത്ര ചെയ്യുന്നതിനിടെ ഇഫ്താർ വിരുന്നിന്റെ ഭാഗമായി ചിക്കൻ ബിരിയാണി കഴിച്ചതിന് 14 മുസ്ലീങ്ങളെയാണ് ജയിലിലടച്ചത്. അതേസമയം, അതേ ബോട്ട് യാത്രയിൽ മദ്യപിച്ച ചില ഹിന്ദുക്കൾക്കെതിരെ യാതൊരു നടപടിയും സ്വീകരിച്ചതുമില്ല. ബി.ജെ.പി സർക്കാരുകളുടെ ഇത്തരം നയങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ നിരവധി രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ 70 ശതമാനത്തോളം പേരും മാംസാഹാരം കഴിക്കുന്നവരാണെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം നിലനിൽക്കെത്തന്നെ, ബി.ജെ.പി സർക്കാരുകൾ സസ്യാഹാരശീലത്തെ ബോധപൂർവ്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്; ചിലയിടങ്ങളിൽ അതിലവർ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ബി.ജെ.പി ഭരിക്കുന്ന ഗുജറാത്തിൽ നോൺ-വെജ് ഭക്ഷണശാലകൾ മിക്കവാറും അദൃശ്യമാക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. മാംസാഹാരം കഴിക്കാനായി പലർക്കും ഇന്ന് ഗുജറാത്ത് അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ റസ്റ്റോറന്റുകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ട അവസ്ഥയാണ്.
ഇന്ത്യക്കാരുടെ സ്വാഭാവിക ഭക്ഷണരീതികളും, സസ്യാഹാരം അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനുള്ള സ്വന്തം അജണ്ടയും തമ്മിൽ പൊരുത്തപ്പെടുത്താനാവാതെ ബി.ജെ.പി വലിയൊരു ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. കിട്ടുന്ന ഓരോ അവസരത്തിലും തങ്ങളുടെ കൂട്ടാളികളുമായി ചേർന്ന് സസ്യാഹാരവാദം മുന്നോട്ട് വെക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിക്കുന്നത്. ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ മാംസാഹാരത്തെ മുസ്ലീങ്ങളുമായി മാത്രം ബന്ധിപ്പിക്കാനാണ് ബി.ജെ.പിയുടെ ശ്രമം; എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ മതഭേദമന്യേ ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണരീതിയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായ മാംസാഹാരത്തെ തഴയാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് അവർ ഈ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നത്.
ഗുജറാത്ത് പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തീവ്രമായ ഈ സസ്യാഹാര അജണ്ടയുമായി അവർക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം, എന്നാൽ ബംഗാളിൽ അവർ ശക്തമായ എതിർപ്പാണ് നേരിടുന്നത്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി കൂണുപോലെ മുളച്ചുപൊന്തിയ ശാസ്ത്രിയെപ്പോലുള്ള ബാബമാർ ആർ.എസ്.എസ്-ബി.ജെ.പി രാഷ്ട്രീയത്തിന് തുണയായി നിൽക്കുന്നവരാണ്. ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണശീലം ജനങ്ങളിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ വിത്തുപാകലായിരുന്നു ശാസ്ത്രിയുടേതും. മനുഷ്യസമൂഹം വിവിധ വികാസ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുവന്നത്, അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ ഭക്ഷണരീതികളും അങ്ങേയറ്റം വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ താല്പര്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തി സസ്യാഹാരത്തെ മഹത്വവൽക്കരിക്കുക മാത്രമാണ് ആർ.എസ്.എസ്-ബി.ജെ.പിയുടെയും അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക വക്താക്കളുടെയും ലക്ഷ്യം.
വീഗനിസമോ സസ്യാഹാരമോ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് മറ്റ് ന്യായീകരണങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം, എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ഭക്ഷണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കുക എന്നതാണ് ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, മാംസാഹാര നിരോധനത്തിനായി വാദിച്ച ഈ ബാബയ്ക്ക് ഇന്ന് ജനങ്ങളിൽനിന്ന് കടുത്ത വിമർശനമാണ് നേരിടേണ്ടി വരുന്നത്. തങ്ങളുടെ 'മുസ്ലിം വിദ്വേഷ' അജണ്ടയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്ന ഇത്തരം സസ്യാഹാര തന്ത്രങ്ങളുമായി മറ്റ് പല വഴികളിലൂടെ ബി.ജെ.പി വീണ്ടും മുന്നോട്ടുപോയേക്കാം!