നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനം എപ്പോഴെങ്കിലും വിവേചനരഹിതവും പൂർണ്ണമായും സമത്വപൂർണ്ണവുമായി നിലനിന്നിട്ടുണ്ടോ? നമ്മുടെ വിദ്യാലയങ്ങൾ എപ്പോഴാണ് സമത്വബോധവും ജനാധിപത്യപരമായ വ്യവഹാരങ്ങളുമുള്ള ഇടങ്ങളായി മാറിയിട്ടുള്ളത്? ചരിത്രത്തിലേക്ക് കണ്ണോടിച്ചാൽ, ഭൂരിഭാഗം കാലഘട്ടങ്ങളിലും നിലവിലിരുന്ന സാമൂഹികക്രമത്തെയും ജീവിതരീതികളെയും മാറ്റിമറിക്കുന്നതിനുപകരം, അവയെ സംരക്ഷിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തതെന്ന് വ്യക്തമാകും.
വിദ്യാഭ്യാസം | സ്മിത പി കുമാര്
വിദ്യാഭ്യാസം പ്രാഥമികമായി ഒരു സാമൂഹിക നിയന്ത്രണ ഉപാധിയായാണ് പ്രവർത്തിച്ചുപോന്നത്. ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസ സങ്കൽപ്പങ്ങളുടെ വരവോടെയാണ് വിദ്യാഭ്യാസം സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനുള്ള ഒരു ആയുധമായി മാറിത്തുടങ്ങിയത്. വിദ്യാഭ്യാസമെന്നത് കേവലം അറിവ് ആർജ്ജിക്കലോ പഠനപ്രക്രിയയോ മാത്രമായിരുന്നില്ല. ആർക്കാണ് അറിവ് നേടാൻ സാധിക്കുന്നത്? ഏതുതരം അറിവുകളാണ് പകർന്നു നൽകപ്പെടുന്നത്? ഏതുതരം ഭാവിക്കുവേണ്ടിയാണ് തലമുറകൾ സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നത്? എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സാമ്പത്തികവും ജാതീയവുമായ ശ്രേണീകൃത ഘടനയിലേക്കാണ് നാം ചെന്നെത്തുന്നത്.
Read More: 'ഇങ്ങനെയാണ് ഞാൻ പൗരത്വപ്പട്ടികയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടത്'
പ്രമുഖ ഫ്രഞ്ച് സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ പിയറി ബോർദ്യു (Pierre Bourdieu) തന്റെ റീപ്രൊഡക്ഷൻ ഇൻ എജ്യുക്കേഷൻ, സൊസൈറ്റി ആൻഡ് കൾച്ചർ എന്ന കൃതിയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, വിദ്യാഭ്യാസം ഒരിക്കലും നിഷ്പക്ഷമല്ല. ഒരു വരേണ്യവർഗ്ഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കാനും നിലനിർത്താനുമാണ് ചരിത്രത്തിലുടനീളം വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങൾ ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്. സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ജാതി, വർഗ്ഗ, സാമ്പത്തിക വിഭജനങ്ങളെയും അസമത്വങ്ങളെയും തലമുറകളിലേക്ക് പകർന്നുനൽകുന്ന പുനരുല്പാദന പ്രക്രിയയാണ് ചരിത്രപരമായി പലപ്പോഴും വിദ്യാഭ്യാസം നിർവ്വഹിച്ചത്.
ചരിത്രപരമായ അസമത്വങ്ങളും ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണവും
ഇന്ത്യൻ വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാലും ഇത് വ്യക്തമാണ്. വേദപഠനവും ഉപനയന സംസ്കാരങ്ങളും ഉന്നതവർണ്ണക്കാർക്ക് മാത്രമായി നിജപ്പെടുത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, കീഴാള ജനവിഭാഗങ്ങൾ കഠിനമായ കായികവേലകളിലേക്കും കൃഷിയിലേക്കും ഒതുക്കപ്പെട്ടു. വിജ്ഞാനം ആർജ്ജിക്കാൻ ശ്രമിച്ച അവർക്ക് കൊടിയ ശിക്ഷകളാണ് വ്യവസ്ഥിതി നൽകിയത്. സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തിലും സമാനമായ ലിംഗവിവേചനം നിലനിന്നിരുന്നു.
തുടർന്ന് വന്ന ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകാലത്ത് ചില പരിവർത്തനങ്ങൾ സംഭവിച്ചുവെങ്കിലും, ഭരണനിർവ്വഹണത്തിന് ആവശ്യമായ തൊഴിലാളികളെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും സൃഷ്ടിക്കുകയെന്ന 'സിവിലൈസിംഗ് മിഷന്റെ' ഭാഗമായിരുന്നു അത്. അപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷ് അധിഷ്ഠിത ഗുണനിലവാരമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഉന്നത-മധ്യവർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് മാത്രം ലഭ്യമാവുകയും വലിയൊരു ജനവിഭാഗം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഒതുക്കപ്പെടുകയോ പുറന്തള്ളപ്പെടുകയോ ചെയ്തു.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 1968-ലും 1986-ലും കൊണ്ടുവന്ന വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം സാർവ്വത്രികമാക്കാനും, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകാനും ശ്രമിച്ചു. ബാലവേല നിരോധനവും ശൈശവവിവാഹ നിരോധനവുമെല്ലാം വിദ്യാലയങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാൻ സഹായിച്ചു. ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 15, 29 എന്നിവ വിവേചനങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഭരണകൂടത്തിന് ബാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ആർട്ടിക്കിൾ 46 പിന്നോക്ക-ദളിത്-ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ-സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഭരണഘടനാപരമായ ഈ സംരക്ഷണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ഇന്നും നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ജാതീയവും പ്രാദേശികവുമായ അസമത്വങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതായിട്ടില്ലെന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം.
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020: കമ്പോളവൽക്കരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് 2020-ൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP 2020) പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടത്. കേവലം 66 പേജുകളിലൊതുങ്ങുന്ന, തയ്യാറാക്കിയവരുടെ പേരുകൾ പോലും കൃത്യമായി പരാമർശിക്കാത്ത ഒരു മാനേജീരിയൽ രേഖ മാത്രമാണിത്. ഒരു സ്വതന്ത്ര ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സർവ്വതലസ്പർശിയായ വിദ്യാഭ്യാസ നയമെന്നതിലുപരി, വിദ്വേഷ-തീവ്ര വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ അജണ്ടകൾ നടപ്പിലാക്കാനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ രേഖയായി ഇത് മാറുന്നു.
ഈ നയത്തിന്റെ കാതൽ കമ്പോള കേന്ദ്രീകൃതമാണ്. പൊതുസേവനം (Public Service / Public Good) എന്ന ആശയത്തേക്കാൾ, കോർപ്പറേറ്റുകൾക്ക് ആവശ്യമായ ‘വർക്ക് ഫോഴ്സിനെ’ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. 2025-ഓടെ 5 ട്രില്യൺ ഡോളർ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയായും 2045-ഓടെ 30-35 ട്രില്യൺ ഡോളറായും വളരുക എന്ന സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യമാണ് ഇതിന്റെ ആമുഖത്തിൽ തന്നെ ഊന്നിപ്പറയുന്നത്. വിജ്ഞാനത്തെയും മാനവികതയെയും മൂല്യങ്ങളെയും കുറിച്ചല്ല, മറിച്ച് വിപണിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള നൈപുണി വികസനത്തെയും പ്രൈവറ്റ്-പബ്ലിക് ഫിലാന്ത്രോപിക് പാർട്ണർഷിപ്പിനെയുമാണ് നയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ സ്വാഭാവിക ഫലമെന്നോണം, സമീപവർഷങ്ങളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ അടച്ചുപൂട്ടപ്പെടുകയും സ്വകാര്യ സ്കൂളുകളുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമായി വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
‘ഭാരത കേന്ദ്രീകൃത’ വാദവും ചരിത്രനിരാകരണവും
വിദ്യാഭ്യാസം ‘ഭാരത കേന്ദ്രീകൃത’മായിരിക്കണം എന്നാണ് NEP 2020-ന്റെ പ്രധാന തത്വമായി പറയുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ ഭാരത കേന്ദ്രീകരണം എന്നത് സുവർണ്ണ വേദകാലഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള ഒരു തിരിച്ചുപോക്കായി മാത്രമാണ് ചുരുക്കപ്പെടുന്നത്. മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ വൈജ്ഞാനിക നേട്ടങ്ങളെയോ, ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തെയോ ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല.
ഇന്ത്യൻ നോളജ് സിസ്റ്റം (IKS) എന്ന പേരിൽ പാഠപുസ്തകങ്ങളിലേക്ക് അശാസ്ത്രീയമായ മിത്തുകളെ ചരിത്രമായി തിരുകിക്കയറ്റുകയാണ്. റൈറ്റ് സഹോദരന്മാർ വിമാനം കണ്ടുപിടിച്ചത് മിത്താണെന്നും ഭരദ്വാജ മഹർഷിയാണ് വൈമാനിക ശാസ്ത്രത്തിലൂടെ അത് രൂപപ്പെടുത്തിയതെന്നും ടെക്സ്റ്റ് ബുക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഡൽഹി സർവ്വകലാശാലയുടെ സിലബസിൽ നിന്നും മുസ്ലിം സുൽത്താനേറ്റ് ചരിത്രം ഒഴിവാക്കിയതുപോലെയുള്ള നടപടികൾ ന്യൂനപക്ഷ ജനവിഭാഗങ്ങളെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നുതന്നെ അപരവൽക്കരിക്കാനുള്ള ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. ഐ.ഐ.ടി., ഐ.ഐ.എം. തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളെപ്പോലും ഇത്തരം അജണ്ടകളുടെ പ്രചാരണ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു.
ഘടനാപരമായ ഒഴിവാക്കലുകളും പിന്നോക്കാവസ്ഥയും
NEP നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പല ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിദ്യാർത്ഥികളെ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രക്രിയയിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളുന്നതാണ്:
SEDG എന്ന ഒറ്റക്കുട: ദളിത്, ആദിവാസി, മതന്യൂനപക്ഷ, ട്രാൻസ്ജെൻഡർ വിഭാഗങ്ങൾക്കായി ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന പ്രത്യേക സംവരണ-സംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകളെ ഇല്ലാതാക്കി, അവരെയെല്ലാം ‘സോഷ്യലി ആൻഡ് ഇക്കണോമിക്കലി ഡിസ്അഡ്വാന്റേജ്ഡ് ഗ്രൂപ്പ്സ്’ (SEDG) എന്ന ഒരൊറ്റ ലേബലിനുകീഴിലാക്കി സാമാന്യവൽക്കരിക്കുന്നു.
മൾട്ടിപ്പിൾ എൻട്രി-എക്സിറ്റ് സംവിധാനം: പഠനം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിർത്താമെന്ന രീതി, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങളിലെ കുട്ടികളെ പഠനം പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ കൂലിപ്പണിയിലേക്ക് മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. വ്യാവസായിക ശാലകളിലേക്ക് തുടർച്ചയായ തൊഴിലാളി പ്രവാഹം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ഈ നിർദ്ദേശം സഹായകരമാകുന്നു.
ആറാം ക്ലാസ് മുതലുള്ള തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം: 'ബാഗ്ലെസ് ഡേയ്സ്' പോലുള്ള ആകർഷകമായ പേരുകളിൽ വരുന്ന ഏർലി വൊക്കേഷണലൈസേഷൻ, ഗ്രാമങ്ങളിലെയും ആദിവാസി മേഖലകളിലെയും കുട്ടികളെ പരമ്പരാഗതമായ കായിക തൊഴിലുകളിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചുവിടുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു.
സ്കൂൾ കോംപ്ലക്സുകളും ഡിജിറ്റൽ വിടവും: സ്കൂളുകൾ ലയിപ്പിച്ച് ക്ലസ്റ്ററുകൾ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, വിഭവപരിമിതികളുള്ള വിദൂര ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്കൂളുകൾ അടച്ചുപൂട്ടപ്പെടുകയും സ്കൂളുകളിലേക്കുള്ള ദൂരം കുട്ടികളുടെ പഠനാവകാശത്തെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, അമിതമായ ഡിജിറ്റൽ ആശ്രയത്വം ഇന്ത്യയിലെ നിലവിലെ ഡിജിറ്റൽ അസമത്വങ്ങളെ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുന്നു.
കാമ്പസുകളിലെ ജാതിവിവേചനവും പ്രക്ഷോഭങ്ങളും
അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും കമ്പോളവൽക്കരണവും നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസ അന്തരീക്ഷത്തെ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. അസസ്മെന്റുകൾ കേന്ദ്രീകൃത ഏജൻസികൾക്ക് നൽകിയതിന്റെ ഫലമായി നീറ്റ് (NEET), യു.ജി.സി-നെറ്റ് (UGC-NET) പരീക്ഷകളിൽ നടന്ന ക്രമക്കേടുകളും ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചകളും നാമുകണ്ടു.
 |
| സ്മിത പി കുമാർ |
ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ജാതിപീഡനങ്ങളും വിവേചനങ്ങളും കാരണം ജീവനൊടുക്കുന്ന ദളിത്-പിന്നോക്ക വിദ്യാർത്ഥികളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഭയാനകമായ വർദ്ധനവാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഐ.ഐ.ടികളിലും കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകളിലും പഠിക്കുന്ന ദളിത്-ആദിവാസി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആത്മഹത്യകളും കൊഴിഞ്ഞുപോക്കും വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ക്രൂരതയെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. കേരളത്തിൽ പോലും ഉയർന്നുവന്ന വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഈ വിവേചനങ്ങളുടെ നേർസാക്ഷ്യമാണ്.
വിദ്യാഭ്യാസം ചരിത്രപരമായി വിവേചനരഹിതമായിരുന്നില്ല എന്നത് ശരിയാണെങ്കിലും, സമകാലിക ഭരണകൂടത്തിന്റെ പുതിയ നയങ്ങൾ നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വിഭജനങ്ങളെ കൂടുതൽ മൂർച്ഛിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ചരിത്രത്തെ തിരുത്തിയെഴുതിയും, മാനവിക മൂല്യങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ് കമ്പോള താല്പര്യങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകിയും നടപ്പിലാക്കുന്ന പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഒരു വലിയ വിഭാഗം ജനങ്ങളെ ജനാധിപത്യപരമായ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങളിൽ നിന്നും അറിവധികാരത്തിൽ നിന്നും പുറന്തള്ളുന്നു. ഭരണഘടനാപരമായ സമത്വവും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സംസ്കാരം തിരിച്ചുപിടിക്കുക എന്നത് കാലഘട്ടത്തിന്റെ അനിവാര്യമായ കടമയാണ്.
(ദേശീയ മാനവിക വേദിയും Wakeup Kerala യും സംയുക്തമായി കോഴിക്കോട്ട് സംഘടിപ്പിച്ച സെമിനാറില് ചെയ്ത പ്രസംഗത്തില് നിന്ന്)