ഡോ. അഭയ് കുമാർ
കൊൽക്കത്തയിൽ എത്തിയ തസ്ലിമ നസ്രീൻ സംസ്ഥാനത്തെ ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ചോ തൊഴിലില്ലായ്മയെക്കുറിച്ചോ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ചോ ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല എന്നതത്രേ ഏറെ ശ്രദ്ധേയം. ബി.ജെ.പിയുടെ വിജയത്തിന് വഴിമരുന്നിട്ടെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന, വളർന്നുവരുന്ന ന്യൂനപക്ഷ വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തെക്കുറിച്ചും അവർ മൗനം പാലിച്ചു. പകരം, തെളിവുകളൊന്നുമില്ലാതെ മദ്രസകൾ ഭീകരവാദ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവർ തന്റെ പ്രസംഗം തുടങ്ങിയത്
എന്നാൽ, കൊൽക്കത്തയിൽ എത്തിയ തസ്ലിമ നസ്രീൻ സംസ്ഥാനത്തെ ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ചോ തൊഴിലില്ലായ്മയെക്കുറിച്ചോ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ചോ ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല എന്നതത്രേ ഏറെ ശ്രദ്ധേയം. ബി.ജെ.പിയുടെ വിജയത്തിന് വഴിമരുന്നിട്ടെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന, വളർന്നുവരുന്ന ന്യൂനപക്ഷ വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തെക്കുറിച്ചും അവർ മൗനം പാലിച്ചു. പകരം, തെളിവുകളൊന്നുമില്ലാതെ മദ്രസകൾ ഭീകരവാദ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവർ തന്റെ പ്രസംഗം തുടങ്ങിയത്. അതോടൊപ്പം, സ്ത്രീകളുടെ സമത്വത്തിന് ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് വാദിച്ച് അതിനുള്ള തന്റെ പിന്തുണ വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ബി.ജെ.പിയുടെ അധികാര ആരോഹണവും, ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാറിന്റെ നീക്കവും, രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടിനു ശേഷമുള്ള ഈ 64-കാരിയായ എഴുത്തുകാരിയുടെ മടങ്ങിവരവും വെറും യാദൃച്ഛികതയാണോ, അതോ വിശാലമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ എന്ന് സംശയിച്ചാൽ അതിൽ തെറ്റുപറയാനാകില്ല. അതിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു ചോദ്യമുണ്ട്: "പുരോഗമനവാദി", "മതേതരവാദി", "സ്ത്രീ അവകാശ പോരാളി" എന്നൊക്കെ സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ബംഗ്ലാദേശിലെ വലതുപക്ഷ ശക്തികൾക്കെതിരെ നിരന്തരം ശബ്ദമുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു എഴുത്തുകാരിക്ക്, അതിർത്തിക്കിപ്പുറമുള്ള ഹിന്ദുത്വ നേതാക്കളുമായി വേദി പങ്കിടാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കുന്നു?
ഓഗസ്റ്റ് 2 ഞായറാഴ്ച കൊൽക്കത്തയിൽ വിളിച്ചുചേർത്ത വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ, മദ്രസകൾ നിരോധിക്കണമെന്ന് തസ്ലിമ വാദിച്ചു. എല്ലാ മദ്രസകളുമല്ലെങ്കിലും ഭൂരിഭാഗവും ജിഹാദി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് അവർ ആരോപിച്ചു. "മതപാഠശാലകൾ ജിഹാദികളെയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്... എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ മദ്രസകൾ നിലനിൽക്കാൻ പാടില്ല. എല്ലാത്തിലുമല്ലെങ്കിലും ചില മദ്രസകളിൽ ജിഹാദികൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്. അവിടെ കുട്ടികൾ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ബലാത്കാരങ്ങൾ നടക്കുന്നു, ഇമാമുമാരും അധ്യാപകരും പിടിക്കപ്പെടുന്നു... അതുകൊണ്ട് മദ്രസകളുടെ ആവശ്യം തന്നെയില്ല" - തസ്ലിമ പറഞ്ഞു (ദി ഹിന്ദു, ഓഗസ്റ്റ് 2, 2026). എല്ലാ മദ്രസകളുമല്ല, ചില മദ്രസകൾ മാത്രമാണ് ജിഹാദി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്ന് തസ്ലിമ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, പല ഹിന്ദി പത്രങ്ങളും വാർത്താ പോർട്ടലുകളും ഈ വ്യത്യാസം ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടാണ് വാർത്ത കൊടുത്തത്. "മദ്രസകൾ ജിഹാദികളെ മാത്രമാണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്", "തസ്ലിമ നസ്രീൻ പറയുന്നു: മദ്രസകൾ ജിഹാദികളുടെ വിളനിലമാണ്" തുടങ്ങിയ തലക്കെട്ടുകളോടെയാണ് അവർ ഈ വാർത്ത പ്രചരിപ്പിച്ചത്.
ബംഗ്ലാദേശിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സംസാരിക്കുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു എഴുത്തുകാരി, ഇത്തരം പൊതുവായ പ്രസ്താവനകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കാണാതെ പോകുകയാണ്. ഇത് ഹിന്ദുത്വ ശക്തികളുടെ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് കരുത്തുപകരുകയും, മുസ്ലിം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെ സംശയ നിഴലിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർക്ക് ആയുധമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന മാധ്യമങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹിന്ദി മാധ്യമങ്ങൾ, തന്റെ പ്രസ്താവനകളെ എങ്ങനെ ആഘോഷിക്കുമെന്ന് ഊഹിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര രാഷ്ട്രീയ വിവരമില്ലാത്ത ആളാണോ തസ്ലിമ? അതോ, വരാനിരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ-മാധ്യമ പ്രതികരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ധാരണയോടെ മനഃപൂർവ്വം നടത്തിയ പ്രസ്താവനയാണോ ഇത്?
യഥാർത്ഥത്തിൽ മദ്രസകൾ ഭീകരവാദ കേന്ദ്രങ്ങളോ തീവ്രവാദം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഇടങ്ങളോ അല്ല. ഇസ്ലാമിക പഠനങ്ങൾ, ചരിത്രം, തത്ത്വചിന്ത, സാഹിത്യം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം അറബി, പേർഷ്യൻ, ഉർദു ഭാഷകളാണ് അവിടെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടാതെ ഇംഗ്ലീഷ്, കമ്പ്യൂട്ടർ വിദ്യാഭ്യാസം, സയൻസ്, സോഷ്യൽ സ്റ്റഡീസ് എന്നിവയും ഇന്ന് പല മദ്രസകളിലും പാഠവിഷയമാണ്.
സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ മദ്രസകൾ വഹിച്ച പങ്ക് ചരിത്രപരമായ വസ്തുതയാണ്. രാജ്യവിഭജന കാലഘട്ടത്തിൽ മതേതര ഭാരതീയ ദേശീയതയെ ശക്തമായി പിന്തുണച്ച പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു ദാറുൽ ഉലൂം ദിയോബന്ദ്. അടുത്ത കാലം വരെ മുസ്ലിം കുട്ടികൾ മാത്രമല്ല, ധാരാളം ഹിന്ദു വിദ്യാർത്ഥികളും മദ്രസകളിൽ പഠിച്ചിരുന്നു.
മഹാത്മാഗാന്ധിക്ക് പുറമെ, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായ ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദിനും മദ്രസാ വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ആത്മകഥയിലെ മൂന്നാം അധ്യായത്തിൽ, തനിക്ക് ആദ്യമായി അക്ഷരങ്ങൾ പകർന്നുനൽകിയ "മൗലവി സാഹിബിനെ" കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ആദരവോടെ സ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. ബിഹാറിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന രാജേന്ദ്രപ്രസാദ് ബാല്യകാലത്ത് മക്തബിൽ പോയാണ് പേർഷ്യൻ ഭാഷ പഠിച്ചത്. ആ മൗലവി സാഹിബിലൂടെയാണ് കരീമ, ഗുലിസ്താൻ, ബോസ്താൻ തുടങ്ങിയ പേർഷ്യൻ കൃതികൾ വായിക്കാൻ അദ്ദേഹം പഠിച്ചത്. "ഞങ്ങൾ പഠിച്ച പേർഷ്യൻ ഭാഷയുടെ പൂർണ്ണ ക്രെഡിറ്റ് ആ മൗലവി സാഹിബിനുള്ളതാണ്. ഞങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തോട് വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നു, ചാപ്രയിലേക്ക് പോകേണ്ടി വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ പിരിയുന്നത് വലിയ വിഷമമായിരുന്നു" - രാജേന്ദ്രപ്രസാദ് തന്റെ ആത്മകഥയിൽ കുറിച്ചു.
ഇന്ത്യയിൽ, ബി.ജെ.പി അടക്കമുള്ള വലതുപക്ഷ ശക്തികൾ ഈ മദ്രസാ വിരുദ്ധ വികാരം വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയിയുടെ ഭരണകാലത്ത് മദ്രസകൾ രാജ്യവിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളാണെന്ന ആരോപണത്തോടെ വലിയ പ്രചാരണം നടന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങളിലൊന്നും വസ്തുതയില്ലെന്ന് പിന്നീട് തെളിഞ്ഞു. എങ്കിലും, കൃത്യമായ തെളിവുകളില്ലാതെ മുസ്ലിം സ്ഥാപനങ്ങളെയും സമുദായത്തെയും മോശക്കാരായി ചിത്രീകരിക്കാനുള്ള ഈ ശ്രമങ്ങൾ ഇന്നും തുടരുന്നു.
2020-ലെ കോവിഡ് കാലത്ത്, ആരോഗ്യരംഗത്തെ പരാജയങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കാൻ തബ്ലീഗി ജമാഅത്തിനെ മൃഗീയമായി വേട്ടയാടിയത് നമ്മൾ കണ്ടതാണ്. കൊറോണ വൈറസ് പടർത്തിയത് ഇവരാണെന്ന രീതിയിൽ വലിയ പ്രചാരണം നടക്കുകയും, ധാരാളം മുസ്ലിംങ്ങൾ ജയിലിലടക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ആ സമയത്തും തബ്ലീഗി ജമാഅത്ത് നിരോധിക്കണമെന്ന് തസ്ലിമ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. "ഞാൻ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ മനുഷ്യത്വത്തിന് വേണ്ടി ചിലത് നിരോധിക്കേണ്ടി വരും... ഇവർ മുസ്ലിംകളെ 1400 വർഷം പുറകോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്" എന്നായിരുന്നു അന്ന് തസ്ലിമ പറഞ്ഞത് (ജൻസത്ത, ഏപ്രിൽ 13, 2020). എന്നാൽ മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2020 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഔറംഗബാദ് ബെഞ്ച് തബ്ലീഗി ജമാഅത്തുകാരെ "ബലിയാടാക്കുകയായിരുന്നു" എന്ന് നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. ആ വിവാദ കാലത്ത് പ്രചരിപ്പിച്ച വെറുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും മുസ്ലിം സമുദായത്തെ വേട്ടയാടിയ രീതിയെയും കോടതി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. അനാവശ്യമായി കുറ്റാരോപിതരാവുകയും പിന്നീട് കോടതി വെറുതെ വിടുകയും ചെയ്ത ആ പൗരന്മാരോട്, "ന്യൂനപക്ഷ അവകാശ പ്രവർത്തക" എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന തസ്ലിമ നസ്രീൻ മറുപടി പറയാൻ ബാധ്യസ്ഥയല്ലേ?
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ബി.ജെ.പിയുടെ അധികാര ആരോഹണവും, ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാറിന്റെ നീക്കവും, രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടിനു ശേഷമുള്ള ഈ 64-കാരിയായ എഴുത്തുകാരിയുടെ മടങ്ങിവരവും വെറും യാദൃച്ഛികതയാണോ, അതോ വിശാലമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ എന്ന് സംശയിച്ചാൽ അതിൽ തെറ്റുപറയാനാകില്ല. അതിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു ചോദ്യമുണ്ട്: "പുരോഗമനവാദി", "മതേതരവാദി", "സ്ത്രീ അവകാശ പോരാളി" എന്നൊക്കെ സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ബംഗ്ലാദേശിലെ വലതുപക്ഷ ശക്തികൾക്കെതിരെ നിരന്തരം ശബ്ദമുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു എഴുത്തുകാരിക്ക്, അതിർത്തിക്കിപ്പുറമുള്ള ഹിന്ദുത്വ നേതാക്കളുമായി വേദി പങ്കിടാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കുന്നു?
ഹിന്ദു ദേശീയത കേവലം ഭൂരിപക്ഷവാദവും, മാറ്റിനിർത്തലിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും, ദളിത്-മുസ്ലിം വിഭാഗങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള വിവേചനവുമാണെന്ന് വിമർശകർ തുറന്നടിക്കുമ്പോഴും അവർക്കൊപ്പം നിൽക്കാൻ തസ്ലിമയ്ക്ക് ഒരു മടിയുമില്ല. തസ്ലിമയും ഹിന്ദുത്വ ശക്തികളും തമ്മിലുള്ള ഈ അവിശുദ്ധ കൂട്ടുകെട്ടിന് പിന്നിലെന്താണ്? ഒരു രാജ്യത്ത് വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കടുത്ത എതിരാളിയാവുകയും, മറ്റൊരു രാജ്യത്ത് അതേപോലൊരു ശക്തിയുടെ കൂടെ നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഇരട്ടത്താപ്പല്ലേ? വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തോടുള്ള ഇവരുടെ എതിർപ്പ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രമാണെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നില്ലേ?
ഓഗസ്റ്റ് 2 ഞായറാഴ്ച കൊൽക്കത്തയിൽ വിളിച്ചുചേർത്ത വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ, മദ്രസകൾ നിരോധിക്കണമെന്ന് തസ്ലിമ വാദിച്ചു. എല്ലാ മദ്രസകളുമല്ലെങ്കിലും ഭൂരിഭാഗവും ജിഹാദി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് അവർ ആരോപിച്ചു. "മതപാഠശാലകൾ ജിഹാദികളെയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്... എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ മദ്രസകൾ നിലനിൽക്കാൻ പാടില്ല. എല്ലാത്തിലുമല്ലെങ്കിലും ചില മദ്രസകളിൽ ജിഹാദികൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്. അവിടെ കുട്ടികൾ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ബലാത്കാരങ്ങൾ നടക്കുന്നു, ഇമാമുമാരും അധ്യാപകരും പിടിക്കപ്പെടുന്നു... അതുകൊണ്ട് മദ്രസകളുടെ ആവശ്യം തന്നെയില്ല" - തസ്ലിമ പറഞ്ഞു (ദി ഹിന്ദു, ഓഗസ്റ്റ് 2, 2026). എല്ലാ മദ്രസകളുമല്ല, ചില മദ്രസകൾ മാത്രമാണ് ജിഹാദി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്ന് തസ്ലിമ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, പല ഹിന്ദി പത്രങ്ങളും വാർത്താ പോർട്ടലുകളും ഈ വ്യത്യാസം ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടാണ് വാർത്ത കൊടുത്തത്. "മദ്രസകൾ ജിഹാദികളെ മാത്രമാണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്", "തസ്ലിമ നസ്രീൻ പറയുന്നു: മദ്രസകൾ ജിഹാദികളുടെ വിളനിലമാണ്" തുടങ്ങിയ തലക്കെട്ടുകളോടെയാണ് അവർ ഈ വാർത്ത പ്രചരിപ്പിച്ചത്.
ബംഗ്ലാദേശിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സംസാരിക്കുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു എഴുത്തുകാരി, ഇത്തരം പൊതുവായ പ്രസ്താവനകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കാണാതെ പോകുകയാണ്. ഇത് ഹിന്ദുത്വ ശക്തികളുടെ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് കരുത്തുപകരുകയും, മുസ്ലിം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെ സംശയ നിഴലിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർക്ക് ആയുധമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന മാധ്യമങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹിന്ദി മാധ്യമങ്ങൾ, തന്റെ പ്രസ്താവനകളെ എങ്ങനെ ആഘോഷിക്കുമെന്ന് ഊഹിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര രാഷ്ട്രീയ വിവരമില്ലാത്ത ആളാണോ തസ്ലിമ? അതോ, വരാനിരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ-മാധ്യമ പ്രതികരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ധാരണയോടെ മനഃപൂർവ്വം നടത്തിയ പ്രസ്താവനയാണോ ഇത്?
യഥാർത്ഥത്തിൽ മദ്രസകൾ ഭീകരവാദ കേന്ദ്രങ്ങളോ തീവ്രവാദം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഇടങ്ങളോ അല്ല. ഇസ്ലാമിക പഠനങ്ങൾ, ചരിത്രം, തത്ത്വചിന്ത, സാഹിത്യം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം അറബി, പേർഷ്യൻ, ഉർദു ഭാഷകളാണ് അവിടെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടാതെ ഇംഗ്ലീഷ്, കമ്പ്യൂട്ടർ വിദ്യാഭ്യാസം, സയൻസ്, സോഷ്യൽ സ്റ്റഡീസ് എന്നിവയും ഇന്ന് പല മദ്രസകളിലും പാഠവിഷയമാണ്.
സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ മദ്രസകൾ വഹിച്ച പങ്ക് ചരിത്രപരമായ വസ്തുതയാണ്. രാജ്യവിഭജന കാലഘട്ടത്തിൽ മതേതര ഭാരതീയ ദേശീയതയെ ശക്തമായി പിന്തുണച്ച പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു ദാറുൽ ഉലൂം ദിയോബന്ദ്. അടുത്ത കാലം വരെ മുസ്ലിം കുട്ടികൾ മാത്രമല്ല, ധാരാളം ഹിന്ദു വിദ്യാർത്ഥികളും മദ്രസകളിൽ പഠിച്ചിരുന്നു.
മഹാത്മാഗാന്ധിക്ക് പുറമെ, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായ ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദിനും മദ്രസാ വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ആത്മകഥയിലെ മൂന്നാം അധ്യായത്തിൽ, തനിക്ക് ആദ്യമായി അക്ഷരങ്ങൾ പകർന്നുനൽകിയ "മൗലവി സാഹിബിനെ" കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ആദരവോടെ സ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. ബിഹാറിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന രാജേന്ദ്രപ്രസാദ് ബാല്യകാലത്ത് മക്തബിൽ പോയാണ് പേർഷ്യൻ ഭാഷ പഠിച്ചത്. ആ മൗലവി സാഹിബിലൂടെയാണ് കരീമ, ഗുലിസ്താൻ, ബോസ്താൻ തുടങ്ങിയ പേർഷ്യൻ കൃതികൾ വായിക്കാൻ അദ്ദേഹം പഠിച്ചത്. "ഞങ്ങൾ പഠിച്ച പേർഷ്യൻ ഭാഷയുടെ പൂർണ്ണ ക്രെഡിറ്റ് ആ മൗലവി സാഹിബിനുള്ളതാണ്. ഞങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തോട് വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നു, ചാപ്രയിലേക്ക് പോകേണ്ടി വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ പിരിയുന്നത് വലിയ വിഷമമായിരുന്നു" - രാജേന്ദ്രപ്രസാദ് തന്റെ ആത്മകഥയിൽ കുറിച്ചു.
മദ്രസകളെക്കുറിച്ച് മുൻവിധികളോടെയുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ പറയുന്നതിന് മുൻപ്, ശീതയുദ്ധത്തിനു ശേഷം - പ്രത്യേകിച്ച് 2001-ലെ "ഭീകരവിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്" ശേഷം - ആഗോളതലത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട ഇസ്ലാമോഫോബിയയും മദ്രസകൾക്ക് മേൽ വീണ സംശയത്തിന്റെ നിഴലും തസ്ലിമ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഏതെങ്കിലും വിരലെണ്ണാവുന്ന മദ്രസകൾ ഭീകരവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് സമ്മതിച്ചാൽ തന്നെയും, അത് മദ്രസ എന്ന സ്ഥാപനത്തെ ഒന്നാകെ റദ്ദാക്കാൻ കാരണമാകുന്നില്ല. കേവലം ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തി മനസ്സിലാക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല ഭീകരവാദം എന്ന സങ്കീർണ്ണ പ്രതിഭാസം. ഭീകരവാദത്തിന് സാർവത്രികമായി സ്വീകാര്യമായ ഒരു നിർവ്വചനം പോലും ഇന്നും നിലവിലില്ല എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെയോ, ആ സമൂഹത്തെയോ ഭീകരവാദവുമായി കൂട്ടിക്കെട്ടുന്നത് ന്യായീകരിക്കാനാകില്ല. രാഷ്ട്രീയ, ചരിത്ര, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, പ്രത്യയശാസ്ത്ര ഘടകങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ഇടപെടലുകളിലൂടെയാണ് ഭീകരവാദം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഏതൊരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിലും തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകൾ കടന്നുകൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, എന്നാൽ അത് അപൂർവ്വമായ ഒന്നാണ്. മറ്റ് മതസ്ഥരുടെ സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇത്തരം ദുരുപയോഗങ്ങൾ നടക്കാം. അങ്ങനെയിരിക്കെ, മദ്രസകളെ മാത്രം വേട്ടയാടുന്നത് എന്തിനാണ്?
ഇന്ത്യയിൽ, ബി.ജെ.പി അടക്കമുള്ള വലതുപക്ഷ ശക്തികൾ ഈ മദ്രസാ വിരുദ്ധ വികാരം വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയിയുടെ ഭരണകാലത്ത് മദ്രസകൾ രാജ്യവിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളാണെന്ന ആരോപണത്തോടെ വലിയ പ്രചാരണം നടന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങളിലൊന്നും വസ്തുതയില്ലെന്ന് പിന്നീട് തെളിഞ്ഞു. എങ്കിലും, കൃത്യമായ തെളിവുകളില്ലാതെ മുസ്ലിം സ്ഥാപനങ്ങളെയും സമുദായത്തെയും മോശക്കാരായി ചിത്രീകരിക്കാനുള്ള ഈ ശ്രമങ്ങൾ ഇന്നും തുടരുന്നു.
മദ്രസകൾക്ക് പകരം മതേതര വിദ്യാഭ്യാസ രീതി കൊണ്ടുവരണമെന്നാണ് തസ്ലിമയുടെ വാദം. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ എത്ര ശതമാനം മുസ്ലിം കുട്ടികളാണ് മദ്രസകളിൽ പഠിക്കുന്നത് എന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. സച്ചാർ കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, സ്കൂളിൽ പോകുന്ന മുസ്ലിം കുട്ടികളിൽ കേവലം 4 ശതമാനം മാത്രമാണ് മദ്രസകളിൽ എത്തുന്നത്. ഭൂരിഭാഗം കുട്ടികളും പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലാണ് പഠിക്കുന്നത്.
ഈ യാഥാർത്ഥ്യം നിലനിൽക്കെ, മദ്രസകൾ നിരോധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല നമ്മൾ സംസാരിക്കേണ്ടത്. മറിച്ച്, നിലവിലുള്ള പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനും, അതിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയർത്താനും, എല്ലാവർക്കും അത് ലഭ്യമാക്കാനുമാണ് ശ്രമിക്കേണ്ടത്.
പിന്തള്ളപ്പെട്ടുപോയ മുസ്ലിം വിഭാഗങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിൽ മദ്രസകൾ വഹിച്ച പങ്ക് സച്ചാർ കമ്മിറ്റിയും എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. "ഭരണകൂടത്തിന് വിദ്യാഭ്യാസം എത്തിക്കാൻ സാധിക്കാത്തയിടങ്ങളിൽ മദ്രസകളാണ് മുസ്ലിം കുട്ടികൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം പകർന്നുനൽകിയത്" എന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഈ യാഥാർത്ഥ്യം നിലനിൽക്കെ, മദ്രസകൾ നിരോധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല നമ്മൾ സംസാരിക്കേണ്ടത്. മറിച്ച്, നിലവിലുള്ള പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനും, അതിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയർത്താനും, എല്ലാവർക്കും അത് ലഭ്യമാക്കാനുമാണ് ശ്രമിക്കേണ്ടത്.
പിന്തള്ളപ്പെട്ടുപോയ മുസ്ലിം വിഭാഗങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിൽ മദ്രസകൾ വഹിച്ച പങ്ക് സച്ചാർ കമ്മിറ്റിയും എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. "ഭരണകൂടത്തിന് വിദ്യാഭ്യാസം എത്തിക്കാൻ സാധിക്കാത്തയിടങ്ങളിൽ മദ്രസകളാണ് മുസ്ലിം കുട്ടികൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം പകർന്നുനൽകിയത്" എന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
മദ്രസകളുടെ നിലനിൽപ്പ് പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ രീതിക്ക് ഭീഷണിയോ തടസ്സമോ അല്ല. മദ്രസകൾക്ക് അവരുടേതായ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട്. ഒപ്പം, എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും ഗുണനിലവാരമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കാൻ ഭരണകൂടത്തിന് ഭരണഘടനാപരമായ ബാധ്യതയുമുണ്ട്. അതിനാൽ, മദ്രസകളെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കി വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിന് പകരം എല്ലാവർക്കും മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാനാണ് സർക്കാർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്.എന്നാൽ തസ്ലിമ നസ്രീൻ ഈ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയെല്ലാം തള്ളിക്കളയുകയാണ് ചെയ്തത്. അവരുടെ പ്രസ്താവനകൾ വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കരണത്തിനല്ല, മറിച്ച് മുസ്ലിംകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹിന്ദുത്വ നിരീക്ഷണങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ് ഉപകരിച്ചത്. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ തന്റെ ആതിഥേയരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനുള്ള നീക്കമായും ഇതിനെ കാണാം.
2020-ലെ കോവിഡ് കാലത്ത്, ആരോഗ്യരംഗത്തെ പരാജയങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കാൻ തബ്ലീഗി ജമാഅത്തിനെ മൃഗീയമായി വേട്ടയാടിയത് നമ്മൾ കണ്ടതാണ്. കൊറോണ വൈറസ് പടർത്തിയത് ഇവരാണെന്ന രീതിയിൽ വലിയ പ്രചാരണം നടക്കുകയും, ധാരാളം മുസ്ലിംങ്ങൾ ജയിലിലടക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ആ സമയത്തും തബ്ലീഗി ജമാഅത്ത് നിരോധിക്കണമെന്ന് തസ്ലിമ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. "ഞാൻ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ മനുഷ്യത്വത്തിന് വേണ്ടി ചിലത് നിരോധിക്കേണ്ടി വരും... ഇവർ മുസ്ലിംകളെ 1400 വർഷം പുറകോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്" എന്നായിരുന്നു അന്ന് തസ്ലിമ പറഞ്ഞത് (ജൻസത്ത, ഏപ്രിൽ 13, 2020). എന്നാൽ മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2020 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഔറംഗബാദ് ബെഞ്ച് തബ്ലീഗി ജമാഅത്തുകാരെ "ബലിയാടാക്കുകയായിരുന്നു" എന്ന് നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. ആ വിവാദ കാലത്ത് പ്രചരിപ്പിച്ച വെറുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും മുസ്ലിം സമുദായത്തെ വേട്ടയാടിയ രീതിയെയും കോടതി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. അനാവശ്യമായി കുറ്റാരോപിതരാവുകയും പിന്നീട് കോടതി വെറുതെ വിടുകയും ചെയ്ത ആ പൗരന്മാരോട്, "ന്യൂനപക്ഷ അവകാശ പ്രവർത്തക" എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന തസ്ലിമ നസ്രീൻ മറുപടി പറയാൻ ബാധ്യസ്ഥയല്ലേ?