ആന്തരിക ഭിന്നതകളെ മറിഞ്ഞുകടന്ന്, പൊതുവായ സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഏകാഭിപ്രായത്തിലെത്താൻ സാധിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ലോകക്രമത്തെ പുനർനിർവചിക്കാൻ ബ്രിക്സിന് കരുത്തുണ്ടാകൂ. ആ മാറ്റത്തിന്റെ നാന്ദിയാകാൻ ഈ ഉച്ചകോടികൾക്ക് കഴിയുമോ എന്ന് കാലം തെളിയിക്കട്ടെ.
എഡിറ്റോറിയൽ
ആഗോള സാമ്പത്തിക ഭൂപടത്തിലെ വെറുമൊരു ചുരുക്കെഴുത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഗതിവിഗതികളെ നിർണയിക്കുന്ന നിർണായക ശക്തിയായി ബ്രിക്സ് (BRICS) വളർന്നു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പാശ്ചാത്യ ആധിപത്യത്തിലുള്ള ജി-7 പോലുള്ള സഖ്യങ്ങൾക്ക് ബദലായി, 'ഗ്ലോബൽ സൗത്ത്' അഥവാ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദമായി ഈ കൂട്ടായ്മ മാറുമ്പോൾ, ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അധികാര സന്തുലനം ഒരു പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണെന്ന് വ്യക്തം. അടുത്തിടെ നടന്ന ഉച്ചകോടികളും കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളുടെ അംഗത്വവും വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഒരു ഏകധ്രുവ ലോകത്തിൽ നിന്ന് ബഹുധ്രുവ ലോകത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം അനിവാര്യമായിക്കഴിഞ്ഞു എന്നാണ്.
വികസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം, ഡോളറിനു മേലുള്ള ആശങ്കകൾ
ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടികളിൽ ഉയർന്നു കേൾക്കുന്ന പ്രധാന അജണ്ടകളിലൊന്ന് ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണമാണ്. അമേരിക്കൻ ഡോളറിന്റെ ആധിപത്യം കുറയ്ക്കുക (de-dollarization), പരസ്പര വ്യാപാരത്തിന് പ്രാദേശിക കറൻസികൾ ഉപയോഗിക്കുക, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ വികസനാവശ്യങ്ങൾക്ക് വേൾഡ് ബാങ്കിനെയും ഐ.എം.എഫിനെയും മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ 'ന്യൂ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കി'നെ (NDB) ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നിവയാണ് ഇതിലെ സുപ്രധാന നീക്കങ്ങൾ. ഉപരോധങ്ങളും സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന പാശ്ചാത്യ രീതിക്കെതിരെയുള്ള സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമാണിത്. ആഗോള ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയോളവും ലോക ജി.ഡി.പിയുടെ മൂന്നിലൊന്നിലധികവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു സഖ്യം സ്വന്തം സാമ്പത്തിക ശൃംഖലകൾ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ തീരുമാനിക്കുന്നത് നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയാവുന്ന ഒന്നല്ല.
വിപുലീകരണവും ആന്തരിക വൈരുധ്യങ്ങളും
എങ്കിലും, ബ്രിക്സ് നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി കൂട്ടായ്മയ്ക്കുള്ളിലെ ആന്തരിക വൈരുധ്യങ്ങൾ തന്നെയാണ്. സൗദി അറേബ്യ, യു.എ.ഇ, ഈജിപ്ത്, ഇത്യോപ്യ, ഇറാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ കടന്നുവരവോടെ ബ്രിക്സ് കൂടുതൽ വിപുലമായെങ്കിലും, ഈ രാജ്യങ്ങളുടെയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളും താല്പര്യങ്ങളും ഒന്നല്ല. പാശ്ചാത്യ ചേരിയോട് തുറന്ന ഏറ്റുമുട്ടലിന് തുനിയുന്ന റഷ്യയും, സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സഖ്യത്തെ നയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ചൈനയും ഒരു വശത്തുണ്ട്. മറുവശത്താകട്ടെ, അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്പുമായും മികച്ച ബന്ധം പുലർത്തുന്നതോടൊപ്പം സ്വന്തം നയതന്ത്ര സ്വയംഭരണാധികാരം നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഇന്ത്യയും ബ്രസീലും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളുമുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച്, അതിർത്തി തർക്കങ്ങളും നയതന്ത്ര അകൽച്ചയും നിലനിൽക്കുന്ന ഇന്ത്യയും ചൈനയും ഒരേ മേശയ്ക്കു ചുറ്റുമിരുന്ന് എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി കാര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുമെന്നത് ഈ കൂട്ടായ്മയുടെ ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച് നിർണായകമാണ്. ചൈനയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു 'പാശ്ചാത്യ വിരുദ്ധ' കൂട്ടായ്മയായി ബ്രിക്സ് ചുരുങ്ങുമോ, അതോ എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു 'പാശ്ചാത്യേതര' വേദിയായി നിലനിൽക്കുമോ എന്നതാണ് കാതലായ ചോദ്യം.
ഇന്ത്യയുടെ ബാലൻസിങ് ആക്ട്
ഈ സങ്കീർണ്ണതകൾക്കിടയിലും ബ്രിക്സിൽ ഇന്ത്യ വഹിക്കുന്ന പങ്ക് സവിശേഷമാണ്. ക്വാഡ് (QUAD) ഉൾപ്പെടെയുള്ള പാശ്ചാത്യ അനുകൂല വേദികളിൽ സജീവമായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ബ്രിക്സിലെ ശക്തമായ പങ്കാളിയായി തുടരാൻ ഇന്ത്യക്ക് സാധിക്കുന്നു എന്നത് വിദേശനയത്തിന്റെ വിജയമാണ്. ആഗോള തെക്കിന്റെ (Global South) യഥാർത്ഥ ആവശ്യങ്ങളെ ഉയർത്തിക്കാട്ടാനും, ഏതെങ്കിലും ഒരു വൻശക്തിയുടെ പക്ഷം ചേരാതെ സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും ഇന്ത്യക്ക് ബ്രിക്സ് അനിവാര്യമായ വേദിയാണ്. സമവായത്തിലൂന്നിയ പ്രവർത്തനരീതിയാണ് സഖ്യത്തിന്റേതെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങൾ പ്രശംസനീയവുമാണ്.
ആഗോള ഭരണസംവിധാനങ്ങളിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് അർഹമായ പ്രാതിനിധ്യം നൽകാൻ യു.എൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വേദികൾ പരാജയപ്പെട്ടിടത്താണ് ബ്രിക്സിന്റെ പ്രസക്തി വർധിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വെറും വാചകക്കസർത്തുകൾക്കപ്പുറം, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ മറികടക്കാനും ഭക്ഷ്യ-ഊർജ്ജ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തം വളർത്താനും ഈ സഖ്യത്തിന് എത്രത്തോളം കഴിയുമെന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും അതിന്റെ വിജയം. ആന്തരിക ഭിന്നതകളെ മറിഞ്ഞുകടന്ന്, പൊതുവായ സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഏകാഭിപ്രായത്തിലെത്താൻ സാധിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ലോകക്രമത്തെ പുനർനിർവചിക്കാൻ ബ്രിക്സിന് കരുത്തുണ്ടാകൂ. ആ മാറ്റത്തിന്റെ നാന്ദിയാകാൻ ഈ ഉച്ചകോടികൾക്ക് കഴിയുമോ എന്ന് കാലം തെളിയിക്കട്ടെ.